Το καλοκαίρι του 2015 θα μείνει για πάντα χαραγμένο στη σύγχρονη ελληνική ιστορία ως η περίοδος που η χώρα κοίταξε κατάματα τον οικονομικό όλεθρο. Έντεκα χρόνια μετά, η πολιτική αντιπαράθεση για το αν ο τότε Πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, υπήρξε ένας «ψεύτης που έκανε τη μεγαλύτερη κωλοτούμπα της ιστορίας» ή ένας ηγέτης που «υπέκυψε σε έναν ωμό εκβιασμό για να σώσει τη χώρα» παραμένει ζωντανή. Δημοψήφισμα 2015: Ο εκβιασμός του Grexit, η «κωλοτούμπα» του Τσίπρα και γιατί ο λαός τον ξαναψήφισε
Ποια είναι όμως τα πραγματικά δεδομένα και γιατί η Νέα Δημοκρατία συνεχίζει να χρησιμοποιεί αυτή την περίοδο ως το απόλυτο πολιτικό της όπλο;
Η γέννηση της κατηγορίας: Γιατί η Ν.Δ. μιλά για «ψέματα» και «κωλοτούμπα»
Η κριτική της Νέας Δημοκρατίας (αλλά και άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης τότε) δεν βασίζεται στον αέρα, αλλά στην τεράστια απόσταση που είχαν οι υποσχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ από τις τελικές του πράξεις. Δημοψήφισμα 2015: Ο εκβιασμός του Grexit, η «κωλοτούμπα» του Τσίπρα και γιατί ο λαός τον ξαναψήφισε
-
Το «σκίσιμο των μνημονίων»: Ο Αλέξης Τσίπρας εξελέγη τον Ιανουάριο του 2015 υποσχόμενος ότι θα καταργήσει τα μνημόνια «με ένα νόμο και ένα άρθρο», ότι θα σταματήσει τη λιτότητα και ότι οι αγορές «θα χορεύουν με τα νταούλια μας».
-
Η παγίδα του Δημοψηφίσματος: Όταν η διαπραγμάτευση οδηγήθηκε σε αδιέξοδο, η κυβέρνηση κάλεσε τον λαό να ψηφίσει «Όχι» στα μέτρα των δανειστών, διαβεβαιώνοντας ότι το «Όχι» δεν σήμαινε έξοδο από το ευρώ, αλλά ένα ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί.
-
Η ανατροπή μέσα σε 24 ώρες: Το 61% του «Όχι» μετατράπηκε μέσα σε λίγες ώρες σε αποδοχή ενός τρίτου, εξαιρετικά σκληρού μνημονίου. Για τη Ν.Δ., αυτή η πράξη ήταν η επιτομή του πολιτικού ψεύδους. Κατηγόρησαν τον Τσίπρα ότι κορόιδεψε συνειδητά έναν ολόκληρο λαό, τον δίχασε, έκλεισε τις τράπεζες και τελικά έφερε μέτρα ύψους δισεκατομμυρίων, τα οποία η χώρα θα μπορούσε να είχε αποφύγει αν δεν είχε μεσολαβήσει το «καταστροφικό πρώτο εξάμηνο του 2015».
Η άλλη όψη: Ο ωμός εκβιασμός και η «συνθηκολόγηση»
Από την άλλη πλευρά, η ανάγνωση των γεγονότων μέσα από το πρίσμα της ευρωπαϊκής πραγματικότητας δείχνει ότι ο Τσίπρας βρέθηκε αντιμέτωπος με μια κατάσταση που ξεπερνούσε τις δυνάμεις μιας μικρής χώρας.
Όπως αποκαλύφθηκε αργότερα από ξένους ηγέτες (όπως ο Φρανσουά Ολάντ και ο Ματέο Ρέντσι) και στελέχη της ΕΚΤ, το σχέδιο για το Grexit ήταν έτοιμο στο συρτάρι του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και 15 χώρες της Ευρωζώνης ήταν έτοιμες να «πετάξουν» την Ελλάδα έξω. Το δίλημμα στη 17ωρη Σύνοδο Κορυφής της 12ης Ιουλίου ήταν απόλυτο: ή υπογραφή μνημονίου εντός ευρώ ή άμεση χρεοκοπία, ανθρωπιστική κρίση και έξοδος προς το άγνωστο.
Ο Τσίπρας αναγνώρισε αργότερα ότι είχε «αυταπάτες» σχετικά με το πώς λειτουργεί η Ευρώπη, αλλά υποστήριξε ότι μπροστά στον γκρεμό, προτίμησε να υποστεί την πολιτική ταπείνωση της υπαναχώρησης παρά να χρεωθεί την εθνική καταστροφή.
Το ιστορικό παράδοξο: Ο Σεπτέμβριος του 2015 και η κάθαρση της κάλπης
Το πιο ισχυρό επιχείρημα όσων υποστηρίζουν ότι ο Τσίπρας δεν «κορόιδεψε» τελικά τον λαό είναι οι πρόωρες εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015.
Αντί να κρυφτεί πίσω από την καρέκλα του, ο τότε Πρωθυπουργός έκανε μια κίνηση υψηλού ρίσκου: παραιτήθηκε και κάλεσε τον ελληνικό λαό στις κάλπες, έχοντας πλέον το τρίτο μνημoνιο υπογεγραμμένο πάνω στο τραπέζι. Το αφήγημά του ήταν απόλυτα ειλικρινές εκείνη τη στιγμή:
«Αυτά υποσχέθηκα, αυτά βρήκα, με αυτόν τον τρόπο με εκβίασαν και αυτόν τον σκληρό συμβιβασμό αναγκάστηκα να υπογράψω για να μην καταστραφούμε. Τώρα ξέρετε την αλήθεια. Θέλετε εμένα να διαχειριστώ αυτό το μνημόνιο με κοινωνική ευαισθησία ή τη Νέα Δημοκρατία;»
Η απάντηση του ελληνικού λαού ήταν συγκλονιστική. Γνωρίζοντας πλήρως ότι έρχονται νέα μέτρα και φόροι, οι πολίτες ξαναψήφισαν πρώτο κόμμα τον ΣΥΡΙΖΑ. Με αυτή την ψήφο, ο λαός ουσιαστικά «συγχώρησε» την κωλοτούμπα, αναγνώρισε τον εκβιασμό και έδωσε στον Τσίπρα τη δημοκρατική νομιμοποίηση να εφαρμόσει τη συμφωνία.
Συμπέρασμα: Ψεύτης ή ρεαλιστής;
Γιατί λοιπόν η Ν.Δ. συνεχίζει να τον αποκαλεί ψεύτη; Επειδή στην πολιτική, οι υποσχέσεις που διαψεύδονται γίνονται η μόνιμη ταυτότητα ενός πολιτικού αρχηγού. Για τη δεξιά παράταξη, η περίοδος εκείνη αποδεικνύει ότι η αριστερά κυβέρνησε με λαϊκισμό και ψευδαισθήσεις που κόστισαν ακριβά στην οικονομία.
Για τους υποστηρικτές του, όμως, και για την ιστορική καταγραφή της περιόδου, η στροφή του 2015 δεν ήταν ένα απλό ψέμα σκοπιμότητας, αλλά η βίαιη ωρίμανση ενός πολιτικού που αναγκάστηκε να θυσιάσει την ιδεολογία του για να κρατήσει τη χώρα στη ζώνη του ευρώ. Η κάλπη του Σεπτεμβρίου ήταν αυτή που έκλεισε το κεφάλαιο της «κοροϊδίας» και άνοιξε αυτό της επώδυνης, αλλά αναγκαίας, εθνικής σταθεροποίησης.
